(مقاله علمی پژوهشی) مقایسه مشخصات ایزوتوپ‌های پایدار بارش سیل‌آسا فروردین 1398 در جنوب غرب کشور با خط آب جوی دیگر مناطق ایران و کشورهای مجاور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 گروه زمین شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

بارش سیل‌آسا فروردین 1398 با میانگین 230 میلی‌متر -معادل 46 درصد بارش سالانه جنوب غرب ایران- در مدت 4 روز، باعث سرریز شدن سدهای بزرگ رودخانه‌های دز و کرخه و خسارات جانی و مالی فراوان گردید. به منظور تعیین مشخصات ایزوتوپ‌های پایدار 2H و 18O این رخداد فرین هیدرومتئدرولوژی، 43 نمونه آب باران در مساحت حدود 41000 کیلومتر مربع در جنوب غرب ایران از ارتفاع متغیر نزدیک صفر تا 2814 متر نسبت به سطح دریا جمع‌آوری گردید. تغییرات مقادیر ایزوتوپی δ18O از 71/4 تا 76/4- و δ2H از 06/26- تا 2/29 می‌باشد. خط آب جوی منطقه در طی سیلاب مذکور تهیه و با خط آب جوی جهانی، مدیترانه و سایر نقاط ایران و همچنین کشورهای مجاور مورد مقایسه قرار گرفت. با توجه به معادله خط آب جوی (δ2H = 6.5996 δ 18O + 7.561) و دوتریوم مازاد (بین 26/9- تا 55/15 با میانگین 85/7) نتیجه‌‌گیری می‌شود که منشأ بارش­های منطقه در بازه زمانی مذکور از ادغام توده‌های جوی دریای مدیترانه و دریای سرخ بوده است. از جنوب و جنوب غربی منطقه به سمت ارتفاعات بالاتر (شمال و شمال شرقی) مقادیر دوتریوم مازاد افزایش می‌یابد که این امر بیانگر تهی‌تر شدن ترکیب ایزوتوپی به سمت ارتفاعات منطقه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Characteristics of stable Isotopes of the heavy rainfall event of April 2019 in Southwest Iran comparing with LMWL of other regions of country and neighboring countries

نویسندگان [English]

  • S. Farhadi 1
  • F. Alijani 2
  • H. Nassery 3
1 Department of Minerals and Groundwater Resources, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Minerals and Groundwater Resources, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Department of Minerals and Groundwater Resources, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The heavy rainfall event of April 2019 with 230 mm, i.e. 46% of the mean of annual rainfall of southwest Iran, over 4 days caused the overflow of Dez and Karkheh large dams and huge financial losses. In order to determine the characteristics of stable isotopes of 2H and 18O of this extreme event, 43 samples of rain water were collected in the area about 41000 (Km2) in southwestern Iran with altitude ranging between zero to 2814 m above sea level (a.s.l). The variations of the isotopic values of δ18O and δ2H were 4.71 to -4.76 and -26.06 to 29.2, respectively. The local meteoric water lines were calculated during the flood event and compared with the corresponding global, Mediterranean and other parts of Iran values as well as neighboring countries. According to the equation of LMWL (δ2H = 6.5996 δ18O + 7.561) and deuterium excess (between -9.26 to 15.55 with average value of 7.85), it is concluded that the source of precipitation in the study period was the integrated effect of the of Mediterranean and Red Sea air masses. Deuterium excess increased from the south and southwest of the study area to higher altitudes (located in north and northeast), indicating depletion of the isotopic composition toward the high altitudes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Isotopes
  • Extreme event
  • Iran
  • LMWL
  • Deuterium excess