سخن نخست درباره بحران آب

10.22125/agmj.2020.114727

چکیده

بیانیه اخیر فرهنگستان علوم در باره غیر قابل برگشت بودن وضعیت منابع آب کشور، نگاهی آسیب‌شناسانه به نحوه استفاده و تخصیص آب در بخش‌های مختلف مصرف به ویژه در بخش کشاورزی دارد. دغدغه اصلی این است که در دهه‌های گذشته مقدار برداشت ازآب‌های تجدید‌پذیر بسیار فراتر از سقف مجاز بوده و این امر نه تنها به از بین رفتن کمی ذخیره آب، که در بعضی نقاط به افت کیفیت آن منجر شده است. بیانیه به علل به وجود آمدن این وضعیت پرداخته و راهکارهایی مفید و در خور بررسی نیز ارائه داده است. یادداشت حاضر درجهت تایید مفاد بیانیه، تصویری ازمحدودیت امکانات در دسترس و راه‌حل‌های احتمالی را ارائه می‌دهد. متوسط بارش در پهنه ایران در شصت سال اخیر بین 164 تا 342 میلی‌متر در سال (میانگین‌های سال به سال بارش درداخل محدوده مرزهای کشور) نوسان داشته و تقریبا تعداد ترسالی‌ها و خشکسالی‌ها هم‌وزن بوده‌اند. پر واضح است که اگر در گذشته جنگل‌هایی انبوه‌تر و وسیع‌تر و آبخوان‌های پر رمقی دارا بوده‌ایم از همین مقدار و از همین نظام بارش حاصل شده است و اگر دیگر چنین نیست عمدتاً مربوط به مدیریت مصرف و برداشت‌های بی‌پروا و نامتعادل از سفره آب‌های زیر زمینی است. اکنون چاره‌ای نیست جز اینکه هر قطره آب را با حساب مصرف کنیم و با وضع قوانین منسجم، فرهنگ‌سازی موثر، استفاده از تجربه‌های موفق جهانی، درنظر گرفتن مزیت‌های اقلیمی در کاشت محصول به ویژه محصولات آب‌بر مانند برنج، اعتماد به توان "چاره‌اندیشی" کارشناسان و پژوهشگران جوان کشور، در مصرف آب اندازه نگه داریم تا تعادل بین دخل و خرج آب اندک اندک برقرار گردد و البته در جستجوی منابع تازه برای تامین کمبود آب نیز باید بود. هرچند در این زمینه اقداماتی چون بارورسازی ابرها و یا استخراج آب‌های ژرف و فسیلی را نمی‌توان تایید کرد ولی متقابلاً نمک‌زدایی و استفاده از آب‌های باز دریاهای جنوب برای مصارف شرب و صنعت قابل بررسی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Water Crisis

چکیده [English]

The recent statement of the Iranian Academy of Sciences on the irreversibility of the country's water resources situation has a damage-controlling vision of how water is used and allocated in various consumption sectors, especially in the agricultural one. The main concern is that in recent decades, the amount of water abstraction from renewable resources has exceeded the allowable limit, and this has not only led to a quantity loss of water storage, but it also, in some places, has led to a decline in water quality as well. The statement took into consideration the causes of such situations, and also made available considerable useful and appropriate approaches. The present memoir, in line with confirming the provisions of the statement, presents a picture of the limitation of the available facilities and possible solutions. In Iran, during the last sixty years, average rainfall has fluctuated between 164 and 342 mm per year (average annual rainfall within the country's borders) and the number of wet and dry years has been almost equal. It is obvious that if in the past we had more extended and dense forests and full-fledged aquifers from the same amount and the same rainfall system, but nowadays it is no longer the case, it should be mainly due to consumption mismanagement and reckless and unpredictable harvests from underground aquifers. Therefore, now we have no choice except using each drop of water more efficiently by making coherent laws, creating an effective water consumption culture, using successful global experiences, and taking into account the climatic advantages for crops cultivations, especially for more water-consuming crops such as rice. We also should rely on young experts and researchers’ problem-solving potential in effectiveness of water consumptions. By the time in balancing water harvesting and water consumption step by step, it is a must to look for new water resources to compensate water shortages. Although measures such as cloud seeding or deep and fossil water extraction cannot be approved, desalination and the use of open waters in the southern seas for drinking and industrial purposes could be considered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Journal of Agricultural Meteorology